Czy można zamknąć drzwi ewakuacyjne na klucz?

To jedno z tych pytań, które pojawiają się zawsze wtedy, gdy ktoś próbuje pogodzić bezpieczeństwo ludzi z bezpieczeństwem mienia. Z jednej strony nikt nie chce, żeby drzwi ewakuacyjne były zaproszeniem dla złodzieja. Z drugiej strony w razie pożaru albo innego zagrożenia liczy się każda sekunda i nikt nie będzie szukał klucza ani zastanawiał się, jak te drzwi właściwie otworzyć.

Dlatego odpowiedź brzmi: drzwi ewakuacyjne mogą być zamknięte na klucz, ale tylko od zewnątrz. Od strony, z której odbywa się ewakuacja, muszą dać się otworzyć natychmiast, bez klucza, bez kodu i bez dodatkowych kombinacji. Jeśli do wyjścia potrzebny jest klucz, to przestaje ono być wyjściem ewakuacyjnym, nawet jeśli tak jest opisane na projekcie.

Dlaczego klucz przy drzwiach ewakuacyjnych to zły pomysł

W teorii wszystko wygląda dobrze. Klucz jest w portierni, u kierownika albo w skrzynce na ścianie. W praktyce w sytuacji zagrożenia nikt nie myśli logicznie. Jest dym, hałas, stres, czasem panika. Ludzie instynktownie biegną do wyjścia i próbują je otworzyć jednym ruchem. Jeśli drzwi się nie otwierają, zaczyna się chaos.

Najgorsze jest to, że nawet kilka sekund zawahania potrafi zrobić ogromną różnicę. Zator przy drzwiach, cofanie się ludzi, przewracanie się, a do tego szybko pogarszające się warunki widoczności. Dlatego przepisy i zdrowy rozsądek są tu wyjątkowo zgodne. Wyjście ewakuacyjne musi działać zawsze i od razu.

Jakie rozwiązania stosuje się w drzwiach ewakuacyjnych

W praktyce najczęściej stosuje się rozwiązania, które pozwalają zamknąć drzwi od strony zewnętrznej, ale jednocześnie gwarantują zawsze swobodne wyjście od środka. Kluczowe jest to, aby osoba ewakuująca się nie musiała niczego szukać ani analizować. Jeden ruch i drzwi mają się otworzyć.

Najpopularniejszym rozwiązaniem są okucia ewakuacyjne i przeciwpanicze. Od strony ewakuacji montuje się klamkę, dźwignię lub poziomą listwę, która po naciśnięciu natychmiast zwalnia zamek, nawet jeśli drzwi są zamknięte na klucz od zewnątrz. Taki mechanizm działa intuicyjnie i sprawdza się zarówno w drzwiach ewakuacyjnych, jak i w drzwiach przeciwpożarowych stosowanych na drogach ewakuacyjnych.

W obiektach, gdzie ważna jest kontrola dostępu, często spotyka się zamki z wkładką jednostronną lub systemy, które pozwalają na otwieranie drzwi kluczem tylko od strony wejścia. Z zewnątrz drzwi są zabezpieczone, natomiast od środka zawsze pozostają „wolne”, bez względu na to, czy ktoś zamknął je na klucz po godzinach pracy.

Coraz częściej stosuje się też rozwiązania połączone z kontrolą dostępu lub automatyką, ale zasada pozostaje ta sama. Nawet jeśli drzwi są częścią systemu zabezpieczeń, od strony ewakuacji muszą otwierać się mechanicznie, bez prądu i bez dodatkowych warunków. W razie awarii zasilania lub alarmu drzwi nadal muszą działać tak samo prosto jak zwykłe wyjście.

W przypadku drzwi przeciwpożarowych ei30 bardzo ważne jest, aby całe rozwiązanie było dobrane jako jeden system. Skrzydło, zamek, okucia i samozamykacz muszą ze sobą współpracować. Tylko wtedy drzwi jednocześnie chronią przed ogniem i nie blokują ewakuacji. Próby „dorabiania” zabezpieczeń na własną rękę zwykle kończą się tym, że drzwi przestają spełniać swoją funkcję, mimo że na pierwszy rzut oka wyglądają na solidnie zabezpieczone.

Jak to wygląda w przypadku drzwi przeciwpożarowych

W wielu budynkach drzwi ewakuacyjne są jednocześnie drzwiami przeciwpożarowymi. To bardzo ważny element całego systemu bezpieczeństwa, bo takie drzwi nie tylko umożliwiają ucieczkę, ale też ograniczają rozprzestrzenianie się ognia i dymu. Właśnie dlatego stosuje się drzwi przeciwpożarowe o określonej klasie odporności, na przykład drzwi przeciwpożarowe ei30.

Ich zadaniem jest utrzymanie przegrody ogniowej przez określony czas, tak aby droga ewakuacyjna pozostała możliwie bezpieczna. To jednak nie oznacza, że takie drzwi mają być „na stałe zamknięte”. One mają się zamykać wtedy, gdy trzeba, czyli w momencie pożaru, a nie być blokowane na siłę kluczem albo prowizorycznymi zabezpieczeniami.

Czy drzwi przeciwpożarowe powinny być zamknięte

To pytanie często jest źle rozumiane. Drzwi przeciwpożarowe nie powinny być unieruchamiane w pozycji otwartej w przypadkowy sposób, na przykład klinem czy haczykiem. Jeśli mają pełnić swoją funkcję, muszą mieć możliwość samoczynnego zamknięcia w razie zagrożenia.

Jednocześnie nie oznacza to, że przez cały dzień muszą być zamknięte i utrudniać normalne funkcjonowanie obiektu. Właśnie dlatego stosuje się rozwiązania techniczne, które pozwalają na wygodne użytkowanie, ale w razie pożaru automatycznie przywracają funkcję ochronną. To ogromna różnica w porównaniu z drzwiami zamkniętymi na klucz, które w sytuacji awaryjnej po prostu przestają działać jako wyjście.

Co grozi za nieprawidłowe zamknięcie drzwi ewakuacyjnych

Najważniejsze ryzyko to oczywiście zagrożenie dla ludzi. Jeśli drzwi nie otworzą się w momencie ewakuacji, konsekwencje mogą być tragiczne i tego nie da się już odkręcić żadnym tłumaczeniem.

Druga sprawa to odpowiedzialność właściciela lub zarządcy budynku. To na nich spoczywa obowiązek zapewnienia drożnych i bezpiecznych dróg ewakuacyjnych. Źle zabezpieczone drzwi ewakuacyjne bardzo często wychodzą podczas kontroli i odbiorów, a wtedy zaczynają się problemy formalne, decyzje administracyjne i kosztowne poprawki.

Trzecia konsekwencja jest czysto praktyczna. W przypadku pożaru ubezpieczyciel również będzie sprawdzał, czy obiekt spełniał podstawowe wymagania bezpieczeństwa. Zamknięte na klucz wyjście ewakuacyjne to argument, którego nikt nie chce słyszeć po fakcie.

Podsumowanie

Jeśli miałbyś zapamiętać tylko jedną rzecz, to tę. Drzwi ewakuacyjne nie mogą być zamknięte na klucz od strony ewakuacji. Niezależnie od tego, czy są to zwykłe drzwi ewakuacyjne, czy drzwi przeciwpożarowe ei30, zasada jest zawsze taka sama. Muszą się otworzyć natychmiast, bez myślenia i bez szukania klucza.